Vetkoek, bánh chiên nhân thịt hoặc mật đường, có gì đặc biệt?
Vetkoek, tên tiếng Afrikaans nghĩa đen là bánh béo, là bánh bột mì lên men chiên phồng, bên ngoài giòn vàng, bên trong mềm xốp, thường được xẻ đôi nhồi thịt bằm cà ri hoặc rưới mật đường tùy khẩu vị. Món này có gốc gác từ người Voortrekker di cư bằng xe bò thế kỷ 19, cần loại bánh gọn nhẹ, dễ mang theo trong hành trình dài. Ngày nay vetkoek bán khắp các khu chợ, sân vận động và quầy ven đường trên cả nước, giá tham khảo mỗi cái khoảng 15 đến 30 Rand tùy nhân bên trong. Vị bánh khá gần với bánh rán hoặc bánh tiêu của Việt Nam nên khách Việt thường thấy quen miệng ngay từ miếng đầu tiên.
Bạn có thể đọc thêm: Đồ Ăn Nam Phi Có Hợp Khẩu Vị Người Việt Không? để biết thêm những món khác dễ ăn với người Việt lần đầu đến Nam Phi.

Gatsby ở Cape Town là món gì, vì sao được xem là món giải rượu nổi tiếng?
Gatsby là ổ bánh mì dài kiểu Bồ Đào Nha nhồi đầy khoai tây chiên cùng thịt nguội, xúc xích hoặc thịt bò tẩm gia vị masala, ra đời năm 1976 tại khu Athlone thuộc Cape Town. Chủ quán Rashaad Pandy vô tình tạo ra món này khi ghép khoai tây chiên, xúc xích polony và dưa chua achaar vào một ổ bánh mì để cho thợ xây ăn trưa, rồi được đặt tên theo câu cảm thán nhắc tới bộ phim The Great Gatsby đang chiếu tại rạp gần đó. Một ổ gatsby đầy đủ thường đủ cho 4 đến 6 người ăn chung, giá tham khảo trọn ổ khoảng 150 đến 300 Rand tùy nhân bên trong, còn nếu chỉ ăn một mình có thể gọi suất nhỏ với giá thấp hơn nhiều. Vì khá no và nhiều tinh bột, gatsby được người Cape Town xem như món giải rượu quen thuộc sau một đêm tiệc tùng, nên nhiều quán mở cửa từ sáng sớm để phục vụ đúng nhu cầu này.

Kota ở Johannesburg khác gatsby ở điểm nào?
Kota là phiên bản tương tự gatsby nhưng phổ biến ở Johannesburg và vùng Gauteng, dùng một phần tư ổ bánh mì vuông thay vì bánh mì dài, tên gọi kota bắt nguồn từ cách phát âm địa phương của từ quarter nghĩa là một phần tư. Món này ra đời gắn với công nhân mỏ vàng thời kỳ phân biệt chủng tộc, khi phụ nữ trong gia đình chuẩn bị sẵn bánh mì nhồi xúc xích polony, khoai tây chiên, dưa chua và phô mai để chồng con mang xuống hầm mỏ ăn trưa, vì không được phép rời khu vực làm việc hay vào nhiều quán ăn thời đó. So với gatsby vốn thiên về hải sản hoặc thịt masala cao cấp hơn, kota giữ phong cách bình dân, rẻ và chắc bụng hơn, giá tham khảo một phần thường chỉ khoảng 30 đến 60 Rand, phù hợp nếu muốn ăn no với ngân sách hạn chế.
Boerewors roll và bắp nướng mielie, hai món ăn nhanh đơn giản trên phố có gì?
Boerewors roll là xúc xích cuộn kiểu Nam Phi kẹp trong bánh mì dài, ăn kèm sốt cà chua và hành phi, thường bán tại các quầy ven đường hoặc sự kiện thể thao, khác với braai vốn là bữa tiệc nướng cả buổi tại nhà hay khu nghỉ. Bắp nướng, gọi là mielie, cũng là món ăn vặt vỉa hè phổ biến không kém, thường nướng trên than rồi quết thêm chút muối hoặc bơ, giá chỉ khoảng 10 đến 20 Rand một trái. Cả hai món đều gọn nhẹ, ăn ngay khi đang đi bộ tham quan, phù hợp nếu chỉ muốn lót dạ nhanh giữa các điểm tham quan mà không cần ngồi hẳn xuống ăn.

Samosa và dấu ấn ẩm thực Ấn Độ trên đường phố Nam Phi thể hiện thế nào?
Samosa, bánh xếp tam giác chiên giòn nhân thịt bằm hoặc rau củ cà ri, xuất hiện dày đặc trên đường phố Nam Phi nhờ cộng đồng gốc Ấn Độ đông đảo, đặc biệt tại Durban và khu Bo-Kaap ở Cape Town. Vị samosa Nam Phi cay và đậm gia vị hơn hẳn phiên bản thường gặp ở nhiều nước khác, giá tham khảo chỉ khoảng 5 đến 10 Rand một chiếc nên rất dễ mua ăn thử nhiều loại nhân cùng lúc. Đây cũng là món ăn vặt dễ tiếp cận nhất với khách Việt vì hình dạng và cách ăn khá giống các loại bánh rán nhân mặn quen thuộc ở Việt Nam.

Bunny chow và biltong có nằm trong danh sách đồ ăn đường phố đáng thử không?
Bunny chow, ổ bánh mì khoét rỗng đổ đầy cà ri của Durban, và biltong, thịt bò khô ướp giấm phơi khô, đều là hai món đặc sản Nam Phi rất đáng thử, dù cách trải nghiệm hơi khác với đồ ăn đường phố thông thường. Bunny chow thường ăn tại quán hoặc mang đi từ tiệm cố định hơn là mua từ xe đẩy ven đường, còn biltong lại giống món ăn vặt mang theo người, mua sẵn từ tiệm thịt hoặc siêu thị hơn là món ăn nóng tại chỗ. Cả hai đều đã có bài viết riêng đi sâu vào từng món, đáng tham khảo thêm nếu muốn hiểu kỹ trước khi thử.
Bạn có thể đọc thêm: Bánh Bao Bunny Chow Của Nam Phi Ăn Thế Nào? Nguồn Gốc & Quán để biết cách ăn đúng chuẩn Durban trước khi thử.

Ăn đồ đường phố ở Nam Phi cần lưu ý gì để vừa ngon vừa an toàn?
Nên chọn các quầy đông khách địa phương xếp hàng mua, vì đó thường là dấu hiệu thực phẩm tươi và bán chạy, đồng thời ưu tiên các món chiên hoặc nướng nóng ngay tại chỗ thay vì đồ để sẵn nguội lạnh. Nước uống nên chọn chai đóng kín thay vì đá hoặc nước lọc không rõ nguồn gốc, đặc biệt với người có bụng dạ nhạy cảm khi đi xa. Nếu bụng dạ nhạy cảm hoặc đi cùng người lớn tuổi, trẻ nhỏ, nên bắt đầu với các món chiên nóng như vetkoek hay samosa trước khi thử các món có nhiều loại nước sốt hoặc cà ri đậm vị. Với các thành phố lớn như Cape Town, Johannesburg, khu chợ và trung tâm mua sắm có khu ẩm thực đường phố thường an toàn và dễ tiếp cận hơn các quầy đơn lẻ ở khu vực vắng người qua lại.
Nên tự tìm đồ ăn đường phố hay để hướng dẫn viên dẫn đi?
Khách có thể tự tìm đồ ăn đường phố ở các khu chợ hoặc trung tâm thành phố, nhưng đi cùng hướng dẫn viên địa phương thường giúp chọn đúng quầy ngon và hợp vệ sinh hơn, nhất là với lần đầu đến Nam Phi. Nhiều hướng dẫn viên còn biết những quán nhỏ ít khách du lịch biết tới nhưng được người bản xứ ưa chuộng.
Theo kinh nghiệm của Du Lịch Nam Phi, các lịch trình Tour Nam Phi từ Hà Nội thường dành một khoảng thời gian tự do trong ngày ở Cape Town hoặc Johannesburg để khách tự khám phá ẩm thực đường phố theo sở thích riêng, có hướng dẫn viên gợi ý sẵn vài địa chỉ quen thuộc.