Vì Sao Vùng Cape Có Truyền Thống Làm Rượu Vang Lâu Đời?

Vùng Cape có truyền thống làm rượu vang lâu đời vì lịch sử trồng nho bắt đầu sớm: rượu đầu tiên được ép ngày 2 tháng 2 năm 1659, chỉ 7 năm sau khi Jan van Riebeeck thành lập trạm tiếp tế tại Cape Town. Truyền thống này được củng cố bởi Thống đốc Simon van der Stel và làn sóng người Huguenot Pháp tới định cư cuối thế kỷ 17, tạo nền móng vững chắc cho ngành này.

Vườn nho bạt ngàn tại vùng Cape với dãy núi phía xa

Vì sao vùng Cape có truyền thống làm rượu vang lâu đời?

Vùng Cape có truyền thống làm rượu vang lâu đời vì đây là một trong những khu vực trồng nho sớm nhất bên ngoài châu Âu, với lịch sử bắt đầu chỉ vài năm sau khi người Hà Lan thành lập trạm tiếp tế tại Cape Town năm 1652. Vị trí địa lý ở cực nam châu Phi mang khí hậu Địa Trung Hải hiếm có trên lục địa này, cùng đất đai phù hợp, đã tạo điều kiện lý tưởng để cây nho phát triển ngay từ những năm đầu định cư. Dòng hải lưu lạnh Benguela chạy dọc bờ biển phía tây cũng giúp hạ nhiệt độ ban đêm tại nhiều vườn nho ven biển, tạo ra sự chênh lệch nhiệt độ ngày đêm có lợi cho việc giữ độ chua tự nhiên trong quả nho. Hơn 3 thế kỷ rưỡi sau, vùng Cape hiện là một trong những vùng rượu vang Thế giới Mới lâu đời và được đánh giá cao nhất.

Ai là người trồng nho và làm rượu đầu tiên tại vùng Cape?

Jan van Riebeeck, người sáng lập Cape Town, đã cho trồng những gốc nho đầu tiên vào năm 1655 bằng cành giống được Công ty Đông Ấn Hà Lan gửi từ vùng Rheingau nước Đức, với mục đích ban đầu chỉ để sản xuất rượu phòng bệnh scorbut cho thủy thủ trên các chuyến hải trình dài ngày. Chai rượu Cape đầu tiên được ép ngày 2 tháng 2 năm 1659, sự kiện được chính Van Riebeeck ghi lại trong nhật ký với dòng chữ đại ý cảm tạ vì lần đầu tiên rượu được làm từ nho trồng tại Cape. Đây được xem là cột mốc chính thức khai sinh ngành rượu vang Nam Phi, dù chất lượng ban đầu còn khá khiêm tốn.

Simon van der Stel đã phát triển ngành rượu vang thế nào?

Simon van der Stel, người kế nhiệm Van Riebeeck làm chỉ huy vùng Cape từ năm 1679, là nhân vật có công lớn nhất trong việc đưa ngành rượu vang Cape lên tầm chuyên nghiệp nhờ hiểu biết sâu về kỹ thuật trồng nho. Ông thành lập thị trấn Stellenbosch cùng năm đó, đặt tên theo chính mình, và tới năm 1685 mua lại một trang trại rộng 750 hecta để lập nên điền trang Constantia, đặt theo tên vợ mình. Constantia nhanh chóng trở thành vùng rượu vang đầu tiên và danh tiếng nhất Cape, đặt nền móng cho hệ thống các vùng trồng nho nổi tiếng sau này như Stellenbosch và Paarl. Ông còn cho trồng hàng loạt cây sồi dọc các con phố Stellenbosch, khiến thị trấn này về sau được gọi thân mật là Thành phố Sồi, một biệt danh vẫn còn được dùng tới ngày nay.

Rượu Constantia từng nổi tiếng thế giới ra sao?

Rượu vang ngọt tráng miệng từ điền trang Constantia bắt đầu xuất khẩu sang châu Âu từ năm 1761 và tới năm 1788 đã được ca ngợi khắp lục địa này, trở thành một trong những loại rượu vang danh giá nhất thế giới thời bấy giờ. Nhà văn Jane Austen từng nhắc tới rượu Constantia trong tiểu thuyết Sense and Sensibility xuất bản năm 1811 như một loại rượu có tác dụng xoa dịu tâm hồn, trong khi hoàng đế Napoleon và hoàng hậu Marie Antoinette cũng được cho là những người yêu thích loại rượu này. Năm 1816, nhà phân loại rượu vang người Pháp André Jullien xếp Constantia vào nhóm rượu vang thượng hạng nhất thế giới, chỉ đứng sau rượu Tokay của Hungary.

 Chai rượu Vin de Constance phiên bản hiện đại của điền trang Constantia

Người Huguenot Pháp đã đóng góp gì cho rượu vang Cape?

Khoảng 150 người theo đạo Tin Lành Huguenot gốc Pháp di cư tới Cape trong giai đoạn 1688 tới đầu thập niên 1690, sau khi vua Pháp thu hồi sắc lệnh bảo vệ tự do tôn giáo khiến họ buộc phải rời bỏ quê hương. Thống đốc Simon van der Stel cấp đất cho nhóm người này định cư tại một thung lũng gần Stellenbosch, sau này được đặt tên Franschhoek, nghĩa là góc Pháp trong tiếng Afrikaans. Kinh nghiệm làm rượu vang lâu đời của người Huguenot đã nâng chất lượng rượu Cape lên đáng kể, biến khu vực này thành trung tâm rượu vang thực thụ thay vì chỉ sản xuất rượu phục vụ mục đích cơ bản như ban đầu.

Bạn có thể đọc thêm: Văn Hóa Người Boer Gốc Hà Lan Ở Nam Phi: Lịch Sử Và Dấu Ấn để hiểu rõ hơn về cộng đồng gốc Hà Lan cũng gắn liền với lịch sử vùng Cape.

 Thung lũng Franschhoek nơi người Huguenot Pháp từng định cư

Ngành rượu vang Cape trải qua những biến động gì?

Năm 1886, dịch rệp phylloxera từ châu Âu lan tới Cape và phá hủy phần lớn diện tích nho trong khu vực, buộc nông dân phải trồng lại gần như từ đầu bằng gốc ghép kháng bệnh, tương tự những gì xảy ra tại nhiều vùng rượu vang khác trên thế giới cùng thời điểm. Khi người Anh giành quyền kiểm soát vùng Cape từ năm 1795, rượu vang Cape từng có giai đoạn xuất khẩu mạnh sang Anh, nhưng sau đó suy giảm khi Anh quay lại ưu tiên nhập khẩu rượu vang Pháp. Để ổn định lại ngành sau cú sốc này, tổ chức hợp tác xã KWV được thành lập năm 1918, đóng vai trò điều tiết sản lượng và giá cả trong nhiều thập kỷ sau đó. Ngành rượu vang Cape sau này còn trải qua giai đoạn bị hạn chế xuất khẩu quốc tế trong thời kỳ apartheid, trước khi mở cửa trở lại và phát triển mạnh mẽ sau năm 1994.

Pinotage, giống nho riêng của Nam Phi, ra đời thế nào?

Pinotage là giống nho được lai tạo riêng tại Nam Phi năm 1925 bởi giáo sư Abraham Perold, kết quả của việc lai giữa nho Pinot Noir và giống Cinsaut, khi đó thường được gọi là Hermitage tại địa phương. Đây là giống nho duy nhất do chính Nam Phi tạo ra và hiện được xem là biểu tượng rượu vang của đất nước, mang hương vị đặc trưng giữa trái cây chín đậm và chút khói nhẹ khó tìm thấy ở giống nho nào khác. Nhiều điền trang tại Stellenbosch và các vùng lân cận hiện vẫn duy trì trồng Pinotage như một cách tôn vinh truyền thống lai tạo độc đáo này của ngành rượu vang Cape. Pinotage cũng thường được kết hợp tốt với các món thịt nướng braai đậm đà hương vị, tạo nên một cặp đôi ẩm thực rất riêng của Nam Phi.

Bạn có thể đọc thêm: Rượu Vang Nam Phi Có Gì Đặc Biệt? để hiểu rõ hơn về các vùng trồng nho và cách nếm rượu vang Nam Phi hiện nay.

 Chùm nho Pinotage chín trên cành tại một vườn nho Stellenbosch

Từ Hà Nội, khách nên trải nghiệm lịch sử rượu vang Cape thế nào?

Khách Hà Nội quan tâm tới lịch sử rượu vang nên dành thời gian ghé điền trang Groot Constantia, nơi vẫn giữ được kiến trúc Cape Dutch cổ và tổ chức các buổi nếm rượu kể lại câu chuyện hơn 3 thế kỷ của vùng đất này, thay vì chỉ ghé những điền trang hiện đại tại Stellenbosch. Tour Nam Phi từ Hà Nội hiện có thể sắp xếp thêm buổi tham quan vùng rượu vang Cape kết hợp trải nghiệm lịch sử cho đoàn khách quan tâm sâu hơn về chủ đề này.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn tới vùng Cape, những đoàn được nghe kể trước câu chuyện lịch sử rượu vang thường thưởng thức buổi nếm rượu với sự trân trọng khác hẳn, thay vì chỉ xem đây là một hoạt động giải trí đơn thuần trong lịch trình.

 Buổi nếm rượu vang tại một điền trang lịch sử vùng Cape

Câu hỏi thường gặp về lịch sử rượu vang vùng Cape

Vùng Cape có phải vùng rượu vang lâu đời nhất bên ngoài châu Âu không?

Nam Phi được xem là một trong những vùng rượu vang Thế giới Mới lâu đời nhất, dù các vùng rượu vang truyền thống tại châu Âu như Pháp hay Ý vẫn có lịch sử lâu đời hơn nhiều, tính bằng hàng nghìn năm thay vì vài thế kỷ như tại Cape.

Rượu Constantia hiện còn được sản xuất không?

Có. Điền trang Groot Constantia hiện vẫn sản xuất dòng rượu Vin de Constance, phiên bản phục dựng gần với công thức rượu ngọt tráng miệng từng làm nên danh tiếng Constantia thế kỷ 18, dù công thức và kỹ thuật hiện đại đã có nhiều cải tiến so với thời kỳ đầu.

Vì sao gọi Nam Phi là vùng rượu vang Thế giới Mới dù có lịch sử lâu đời?

Nam Phi được xếp vào nhóm vùng rượu vang Thế giới Mới cùng các nước như Mỹ, Úc hay Chile, không phải vì lịch sử ngắn mà vì đây không thuộc truyền thống rượu vang cổ điển châu Âu, dù thực tế vùng Cape đã trồng nho liên tục hơn 350 năm, lâu hơn nhiều vùng rượu vang khác được xếp cùng nhóm.

Chai rượu đầu tiên tại Cape làm từ giống nho nào?

Chai rượu Cape đầu tiên năm 1659 được làm từ giống nho Muscadel gốc Pháp, một trong số ít giống nho được mang theo trong những chuyến tàu đầu tiên của Công ty Đông Ấn Hà Lan tới vùng Cape.

Có thể tham quan chính khu vườn nơi trồng những gốc nho đầu tiên không?

Khu vườn Company's Garden giữa trung tâm Cape Town, nơi từng trồng những mẻ nho thử nghiệm đầu tiên, hiện đã trở thành công viên công cộng chứ không còn dấu vết vườn nho, nhưng khách vẫn có thể ghé thăm để hình dung không gian nơi lịch sử rượu vang Cape bắt đầu trước khi tới các điền trang thực sự tại Stellenbosch hay Constantia.

---

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia Tour Nam Phi Từ Hà Nội của DulichNamPhi.vn, đơn vị chuyên tổ chức Tour Nam Phi với hơn 15 năm kinh nghiệm làm du lịch tại Hà Nội. Thông tin được cập nhật tháng 7/2026. Nếu bạn cần tư vấn lịch trình hoặc giá tour mới nhất, liên hệ trực tiếp tại Du Lịch Nam Phi.