Khu Soweto Ở Johannesburg: Di Sản Gắn Với Nelson Mandela

Khu Soweto là khu dân cư lớn nhất Nam Phi dành cho người da đen thời apartheid, nơi Nelson Mandela sống tại căn nhà nhỏ trên phố Vilakazi từ năm 1946 đến 1962. Đây cũng là con phố duy nhất thế giới từng là nơi ở của 2 người đoạt Nobel Hòa bình, gồm Mandela và Tổng giám mục Desmond Tutu. Khách còn có thể ghé Đài tưởng niệm Hector Pieterson và tháp Orlando Towers gần đó.

[Ảnh: Toàn cảnh khu Soweto với những dãy nhà đặc trưng của township]

Khu Soweto là gì và vì sao gắn liền với Nelson Mandela?

Soweto là tên viết tắt của South Western Townships, cụm khu dân cư ở phía tây nam Johannesburg từng dành riêng cho người da đen dưới chế độ apartheid, hình thành từ đầu thế kỷ 20 sau khi chính quyền cưỡng chế di dời cư dân da màu ra khỏi trung tâm thành phố. Nguồn gốc việc di dời này gắn với đợt dịch hạch bùng phát năm 1904 tại khu Brickfields trong trung tâm Johannesburg, khi chính quyền khi đó lấy lý do dịch bệnh để buộc cư dân da đen chuyển tới vùng đất cách trung tâm khoảng 25 km, tiền thân của Soweto ngày nay. Đây là khu dân cư da đen đông nhất Nam Phi, với dân số từng được ghi nhận gần 1 triệu người, và chính thức sáp nhập vào thành phố Johannesburg từ năm 2002. Nelson Mandela sống tại đây trong nhiều năm trước khi bị bắt giam, khiến Soweto trở thành một trong những địa danh gắn liền chặt chẽ nhất với cuộc đời và sự nghiệp đấu tranh của ông.

Bạn có thể đọc thêm: Johannesburg Và Pretoria Có Gì Chơi? để hiểu rõ hơn về cách sắp xếp thời gian tham quan khu vực này.

Phố Vilakazi có gì đặc biệt và tại sao là con phố duy nhất có 2 người đoạt Nobel?

Phố Vilakazi ở khu Orlando West được xem là con phố duy nhất trên thế giới từng là nơi ở của 2 người đoạt giải Nobel Hòa bình: Nelson Mandela sống tại số nhà 8115 từ năm 1946 đến 1962, còn Tổng giám mục Desmond Tutu, người đoạt Nobel Hòa bình năm 1984, sống trên cùng con phố này từ năm 1975. Con phố được đặt tên theo Tiến sĩ Benedict Wallet Vilakazi, nhà văn và nhà giáo dục người Zulu, người da đen đầu tiên giảng dạy tại Đại học Witwatersrand. Ngày nay phố Vilakazi trở thành khu phố du lịch sầm uất với nhiều nhà hàng, quán cà phê và cửa hàng lưu niệm phục vụ khách tham quan.

[Ảnh: Phố Vilakazi với các quán ăn và cửa hàng lưu niệm nhộn nhịp]

Nhà cũ của Nelson Mandela trên phố Vilakazi có gì để xem?

Căn nhà nhỏ 4 phòng tại số 8115 phố Vilakazi, nơi Nelson Mandela từng sống cùng gia đình và làm nơi hoạt động pháp lý, nay trở thành Bảo tàng Nhà Mandela mở cửa cho khách tham quan. Bên trong trưng bày đồ đạc cá nhân, ảnh gia đình và tư liệu về giai đoạn ông hành nghề luật sư và tham gia hoạt động chính trị sớm trước khi bị bắt năm 1962. Đây cũng là nơi Mandela trở về nghỉ những đêm đầu tiên sau khi được thả tự do năm 1990, sau 27 năm bị giam giữ, trước khi chuyển tới nơi ở khác tại Johannesburg.

Bạn có thể đọc thêm: Di Sản Nelson Mandela Ảnh Hưởng Đến Nam Phi Ngày Nay Thế Nào? để hiểu rõ hơn về cuộc đời và di sản của ông.

[Ảnh: Căn nhà cũ của Nelson Mandela nay là bảo tàng trên phố Vilakazi]

Đài tưởng niệm Hector Pieterson kể câu chuyện gì?

Đài tưởng niệm và bảo tàng Hector Pieterson, mở cửa từ năm 2002 tại khu Orlando West, tưởng niệm cậu bé 12 tuổi bị cảnh sát bắn chết trong cuộc biểu tình của học sinh Soweto ngày 16 tháng 6 năm 1976, khi hàng chục nghìn học sinh xuống đường phản đối việc bắt buộc dạy tiếng Afrikaans trong trường học. Bức ảnh chụp Hector được bạn học Mbuyisa Makhubo bế trên tay, với chị gái Antoinette Sithole chạy bên cạnh, đã lan truyền khắp thế giới và trở thành biểu tượng của cuộc đấu tranh chống apartheid. Bảo tàng trưng bày tư liệu, lời kể nhân chứng và hình ảnh về sự kiện này cùng những tác động lan rộng ra cả nước sau đó.

Bạn có thể đọc thêm: Lịch Sử Apartheid Và Hành Trình Hòa Giải Của Nam Phi để hiểu rõ hơn về toàn bộ bối cảnh lịch sử giai đoạn này.

[Ảnh: Đài tưởng niệm Hector Pieterson tại khu Orlando West, Soweto]

Tháp làm mát Orlando Towers có gì thú vị?

Orlando Towers là 2 tháp làm mát cao khoảng 100 m, từng thuộc nhà máy điện Orlando Power Station hoạt động từ giữa thế kỷ 20, nay được sơn vẽ tranh tường sặc sỡ và trở thành một trong những biểu tượng dễ nhận biết nhất của Soweto. Sau khi nhà máy ngừng hoạt động, khu vực này được cải tạo thành điểm vui chơi mạo hiểm, nổi tiếng với trò nhảy bungee giữa 2 tháp, được xem là địa điểm nhảy bungee giữa 2 tháp làm mát đầu tiên trên thế giới. Khách không thích cảm giác mạnh vẫn có thể ghé khu vực chân tháp để ăn uống và ngắm cảnh Soweto từ xa.

[Ảnh: Hai tháp làm mát sơn màu sặc sỡ của Orlando Towers tại Soweto]

Còn điểm nào khác đáng ghé ở Soweto?

Ngoài các điểm trên, Nhà thờ Regina Mundi ở khu Rockville từng là nơi tổ chức nhiều cuộc họp và tang lễ của các nhà hoạt động chống apartheid, được xem như một trong những trung tâm tinh thần của phong trào đấu tranh tại Soweto. Đây là nhà thờ Công giáo lớn nhất Nam Phi, từng bị cảnh sát xông vào nổ súng trong sự kiện năm 1976 khi học sinh chạy vào lánh nạn, để lại nhiều vết đạn trên trần nhà và bệ đá cẩm thạch bị nứt vỡ vẫn còn được giữ nguyên tới ngày nay như một chứng tích lịch sử. Nhà thờ này cũng từng là nơi tổ chức các phiên điều trần của Ủy ban Sự thật và Hòa giải giữa thập niên 1990. Quảng trường Kliptown, còn gọi Walter Sisulu Square, là nơi bản Hiến chương Tự do được thông qua năm 1955, văn kiện đặt nền móng tư tưởng cho hiến pháp Nam Phi sau này. Cả 2 điểm này ít đông khách hơn phố Vilakazi nhưng mang giá trị lịch sử không kém phần quan trọng.

Nên đi Soweto theo tour hay tự lái khám phá?

Nên đi Soweto theo tour có hướng dẫn viên địa phương thay vì tự lái xe khám phá tự do, vì hướng dẫn viên thông thạo khu vực nào nên tránh, cách di chuyển an toàn giữa các điểm tham quan, và có thể kể thêm nhiều câu chuyện không có trong bảng chú thích. Đây cũng là cách phổ biến nhất khách quốc tế lựa chọn khi tới Soweto, thường kết hợp xe buýt nhỏ, đi bộ tại các đoạn phố chính và dừng chân ăn thử món ăn địa phương như kota. Khu vực quanh phố Vilakazi và các điểm tham quan chính nhìn chung an toàn vào ban ngày nếu đi cùng đoàn có hướng dẫn, nhưng khách không nên tự ý đi sâu vào các khu dân cư xung quanh.

[Ảnh: Xe tour nhỏ chở khách tham quan các điểm tại Soweto]

Từ Hà Nội nên kết hợp Soweto với điểm nào khác?

Khách Hà Nội thường ghép Soweto với Bảo tàng Apartheid trong cùng 1 buổi, vì cả 2 cùng kể một câu chuyện lịch sử liên tục, nên ghé bảo tàng trước để nắm bối cảnh rồi mới tới Soweto sẽ dễ hiểu và cảm nhận sâu hơn. Tour Nam Phi từ Hà Nội hiện có thể sắp xếp buổi tham quan Soweto có hướng dẫn viên ngay trong chặng Johannesburg đầu hành trình.

Bạn có thể đọc thêm: Bảo Tàng Apartheid Ở Johannesburg Có Gì Đáng Tham Quan? để hiểu rõ hơn về cách kết hợp cả 2 điểm trong cùng lịch trình.

Ví dụ, Tour Hà Nội Nam Phi 9 ngày 8 đêm có thể bổ sung buổi tham quan Soweto nếu khách đăng ký trước, giúp hành trình có thêm góc nhìn về lịch sử và đời sống thường nhật của người dân Nam Phi.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn tới Soweto, nhiều khách bất ngờ vì khu vực quanh phố Vilakazi khá nhộn nhịp và hiện đại chứ không tĩnh lặng như hình dung ban đầu, khác hẳn ấn tượng chỉ biết qua sách báo về giai đoạn apartheid.

[Ảnh: Nhà thờ Regina Mundi, một trong những trung tâm tinh thần của phong trào đấu tranh tại Soweto]

Câu hỏi thường gặp về khu Soweto

Soweto có phải chỉ có người nghèo sinh sống không?

Không hẳn. Soweto ngày nay có nhiều khu dân cư với mức sống khác nhau, từ những căn nhà khiêm tốn tới khu biệt thự hiện đại, và được xem là khu vực tương đối trung lưu so với mặt bằng chung các township khác ở Nam Phi, nhờ vị trí gần trung tâm kinh tế Johannesburg.

Nelson Mandela còn sống ở Soweto sau khi ra tù không?

Không. Sau khi được thả tự do năm 1990, Nelson Mandela chỉ ở lại nhà cũ trên phố Vilakazi vài ngày đầu tiên rồi chuyển tới nơi ở khác tại Johannesburg, phù hợp hơn với vai trò lãnh đạo chính trị của ông lúc bấy giờ.

Soweto có tổ chức sự kiện gì đặc biệt hằng năm không?

Có. Soweto tổ chức lễ hội rượu vang Soweto Wine Festival hằng năm thu hút đông đảo cư dân trung lưu, cùng giải chạy Soweto Marathon và các hoạt động tưởng niệm ngày 16 tháng 6 hằng năm để ghi nhớ sự kiện học sinh xuống đường năm 1976.

Có món ăn nào nên thử khi ghé Soweto không?

Khách nên thử món kota, một ổ bánh mì khoét rỗng nhồi khoai tây chiên và nhiều loại nhân khác nhau, món ăn đường phố gắn liền với văn hóa township, thường được bán tại các quán nhỏ dọc phố Vilakazi hoặc trong các tour có điểm dừng ẩm thực.

Đi từ trung tâm Johannesburg tới Soweto mất bao lâu?

Từ trung tâm Johannesburg tới khu phố Vilakazi ở Soweto thường mất khoảng 30 đến 40 phút lái xe tùy tình trạng giao thông, khoảng cách chừng 20 đến 25 km, khá gần để kết hợp trong cùng buổi sáng hoặc chiều với các điểm tham quan khác ở Johannesburg.

---

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia Tour Nam Phi Từ Hà Nội của DulichNamPhi.vn, đơn vị chuyên tổ chức Tour Nam Phi với hơn 15 năm kinh nghiệm làm du lịch tại Hà Nội. Thông tin được cập nhật tháng 7/2026. Nếu bạn cần tư vấn lịch trình hoặc giá tour mới nhất, liên hệ trực tiếp tại Du Lịch Nam Phi.